Alberto Ginastera

Ginastera Alberto, kompozytor argentyński urodził się 11 IV 1916 Buenos Aires, zmarł 25 VI 1983 w Genewie. 
       
        Studia muz. odbył w ro­dzinnym mieście. Mając 7 lat, rozpoczął naukę gry na fortepianie, od 1928 kształcił się w prywatnym konserw. A. Williamsa, które ukończył 1935 ze złotym medalem z kompozycji; następnie studiował 1936—38 w Conserv. Nacional de Musica u J. Andrego (kompozycja), A. Palmy (harmonia) i J. Gila (kontrapunkt i fuga), uzyskując dyplom z kompozycji z najwyższym odznaczeniem.
       Wcześnie wyróż­niał się wyjątkowymi uzdolnieniami, a pier­wszy znaczący sukces odniósł jeszcze pod­czas studiów: 1937 wykonano w Buenos Aires Suitę z jego baletu Panambi, a następnie w 1940 wystawiono tenże balet w Teatro Colón (nagrody: miejska i państwowa). Wkrótce otrzymał zamówienie na napisanie baletu o tematyce argentyńskiej dla American Ballet Caravan, zespół ten jednak został 1942 rozwiązany, toteż premiera baletu Estancia odbyła się dopiero 10 lat później, również w Teatro Colón. 1941 G. objął klasę komp. w Conserv. National w Buenos Aires; kiero­wał także wydziałem muz. w Liceo Militar General San Martin, ale po dojściu do władzy Perona został 1945 pozbawiony tego stanowiska.
       W 1942 otrzymał stypendium fun­dacji Guggenheima, mógł je jednak wykorzystać dopiero po wojnie. W latach 1946—47 prze­bywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie wizytował liczne uczelnie i zapoznawał się z amerykańskim systemem szkolnictwa muzycznego, uczestniczył też w kursach mistrzowskich A. Coplanda w Tanglewood; ponadto zorganizowano mu koncerty kompoz. w N. Jorku i Waszyngto­nie.
      Po powrocie do Argentyny 1948 brał udział w organizowaniu konserwatorium w La Pląta, którym kierował do 1958 z przerwą w latach 1952—55, spowodowaną represjami re­żimu Perona.

       1948 powstała z jego inicjaty­wy Liga de compositores argentinos, prze­kształcona później w sekcję argentyńską MTMW.

       W latach 1958—62 pełnił funkcję dzieka­na Facultad de artes y ciencias argentina w Buenos Aires; 1958 mianowany został ponadto prof. uniwersytetu w La Pląta i odbył ponowną podróż do USA.

      1962 zrezygno­wał z zajmowanych uprzednio stanowisk i objął dyrekcję nowo utworzonego Centro latinoamericano de altos estudios musicales w Inst. Torcuato di Telia, w którym 7 lat prowadził intensywną działalność pedagogiczną, znacznie wpływając na uformowanie się nowej generacji kompozytorów latynoame­rykańskich.

     Od początku lat 50-ych G. odbywał liczne podróże zagraniczne, kilkakrotnie wyjeżdżał do Europy na wykonania swoich utworów na festiwalach MTMW we Frank­furcie n. Menem, w Oslo, Sztokholmie i Rzymie, 1951 uczestniczył w sesji Międzynarodowej Rady Muzycznej UNESCO w Paryżu, 1956 odwiedził Anglię, 1957 był członkiem jury międzynarodowego konkursu kompozytorskiego w Ca­racas.

Odtąd Stany Zjednoczone, gdzie otrzymywał sy­stematycznie zamówienia kompozytorskie, stały się głównym terenem jego kariery artystycznej — prawykonania utworów G. prowadzili dy­rygenci tej miary co I. Markevitch, E. Ormandy (Koncert na orkiestrę smyczkową i Koncert na harfę z N. Zabaletą), L. Bernstein (Koncert skrzypcowy z R. Riccim na otwarciu Lincoln Center for the Performing Arts w N. Jorku w X 1963). W 3-akt. operze Don Rodrigo (1964), napisanej na zamó­wienie miasta Buenos Aires, objawił się talent muzyczno-dramatyczny G.; następna opera Bomarzo powstała na zamówienie Opera Society w Waszyngtonie, a jej premiera w V 1967 przyniosła kompozytorowi nie­zwykły sukces; jednak wystawienie Bo­marzo w Teatro Colón w Buenos Aires zostało zakazane ze „względów moralnych" i dopiero 1972 dzieło to ukazało się na owej scenie; opera Beatrix Cenci została napisana na uroczystość otwarcia J. F. Kennedy Center for the Performing Arts w N. Jorku.

     Z końcem lat 60-ych G. opuścił Argentynę, 1968 przebywał w Stanach Zjednoczonych, 1970 przeniósł się do Europy i 1971 zamieszkał na stałe w Genewie ze swą drugą żoną, Aurorą Natolą-Ginasterą, znakomitą wiolonczeli­stką, dla której skomponował m.in. II Kon­cert wiolonczelowy.

      G. był wyróżniony człon­kostwem: 1957 Acad. nacional de bellas artes w Buenos Aires, 1957 Acad. Brasileira de Musica, 1965 American Acad. of Arts and Sciences i 1968 American Acad. of Arts and Lettres; 1968 otrzymał tytuł dokto­ra h.c. Yale Univ., 1971 Wielką Narodową Nagrodę Sztuki.

Posłuchaj na